الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
35
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
صحيفه دوم كه گردآورىشدهء شيخ حرّ عاملى رحمه اللّه مىباشد ياد كرده است و نيز مطالبى كه لازم مىدانسته تذكر داده است . و سيد عبد اللّه در اجازه خويش اشارهاى به اين صحيفه كرده است و مىنويسد : و از آثار او به صحيفه ثالثهاش دست يافتم كه ادعيهء حضرت سيدنا السجاد عليه السّلام را از آنچه بيرون از صحيفه مشهوره و صحيفه ثانيه كه شيخ محمّد حر عاملى گرد آورده است ، در آن ايراد كرده است ، انتهى . صحيفه سجاديه : نگارنده گويد صحيفهء سجاديه از آثار بس ارزندهء شيعه اماميه و وسيله افتخار ارادتمندان به حضرات معصومين صلوات اللّه عليهم اجمعين است . در جلد 15 الذريعة آمده است : اين اثر زرين و اين درّ ثمين را به عنوان اخت القرآن و انجيل اهل بيت و زبور آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله و صحيفه كامله معرفى مىكنند و اصحاب اماميه عنايت خاصى بدان دارند و در اجازات خود از آن نام مىبرند و شروحى بر آن نوشتهاند و ششمين اثر شيعه است كه در جهان اسلام ظاهر شده است « 1 » . علامه مرعشى دام ظله در مقدمه صحيفه كامله مرقوم مىدارد ، به طورى كه از مكتبهها به دست مىآيد نزديك به چهل شرح و تعليقه براى صحيفه نوشته شده است « 2 » .
--> ( 1 ) - اثر : 1 - سلمان فارسى 2 - ابو ذر غفارى 3 - اصبغ بن نباته 4 - عبيد اللّه بن ابى رافع 5 - سليم ابن قيس هلالى 6 - صحيفه كامله سجاديه و از اين آثار كه مقدم بر آثار ديگر از مسلمانان بوده دو اثر سليم بن قيس و صحيفه سجاديه باقى مانده است . ( 2 ) - در همان مقدمه مرقوم فرموده سال 1353 هجرى نسخهاى از صحيفه كامله را براى مطالعه شيخ جوهرى طنطاوى مؤلف تفسير الجواهر ارسال داشتم در پاسخ رسيد آن اظهار داشت از بىسعادتى ماست كه تا به حال به چنين اثر خالد از مواريث نبوت و اهل بيت دست پيدا نكرده بوديم و پس از تمجيدى كه از آن كرده و دوباره شرح صحيفه سيد على خان را براى او فرستادم در نامهاى نوشته بود تصميم دارم تا من هم شرحى بر آن بنويسم .